Sáng ngày 28/8/2026, tại Cơ sở sản xuất mành trúc Bùi Văn Biên (thôn Vân Lũng, xã An Khánh, thành phố Hà Nội), chương trình phát sóng trực tiếp (livestream) giới thiệu và trải nghiệm các sản phẩm mành trúc thủ công mỹ nghệ truyền thống đã diễn ra thành công. Sự kiện đã thu hút lượng tương tác và theo dõi đông đảo của cộng đồng mạng trên các nền tảng số, đánh dấu bước chuyển mình tích cực của nghề thủ công địa phương trong kỷ nguyên thương mại điện tử.
Đưa không gian xưởng sản xuất mành trúc truyền thống lên sóng trực tiếp
Không bó hẹp trong phạm vi bán hàng thông thường, phiên livestream kéo dài 60 phút được dàn dựng như một chuyến du khảo văn hóa trực tuyến. Thay vì chỉ trưng bày thành phẩm, ống kính máy quay đã dẫn dắt người xem đi thẳng vào trung tâm phân xưởng – nơi hơi ấm của tre, trúc hòa cùng tiếng lách cách của thoi dệt tạo nên nhịp điệu lao động hối hả.
Khán giả theo dõi buổi phát sóng có cơ hội chứng kiến tường tận chuỗi quy trình khép kín để làm nên một tấm mành trúc hoàn chỉnh:
-
Khâu chọn lọc nguyên liệu: Những thân tre, nứa, trúc bánh tẻ đạt độ dẻo dai tối ưu được thu gom từ các vùng nguyên liệu chuẩn.
-
Sơ chế và vót nan: Công đoạn chẻ, vót và bào nhẵn nan trúc để đảm bảo kích thước đồng đều, bề mặt mịn màng không xước dăm.
-
Xử lý chống mối mọt: Phương pháp luộc hoặc ngâm sấy tự nhiên giúp mành thích ứng tốt với khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa của Việt Nam.
-
Dệt mành: Sự kết hợp nhịp nhàng giữa máy dệt chuyên dụng và đôi bàn tay căn chỉnh từng sợi cước, sợi dù của người thợ.
Hình ảnh trực quan tại xưởng giúp người tiêu dùng hiểu rõ sự kỳ công, tỉ mỉ và cái tâm của người thợ đằng sau mỗi sản phẩm tưởng chừng mộc mạc, đơn sơ.
Nghệ thuật vẽ tranh trên mành trúc: Đỉnh cao bàn tay tài hoa
Sau khi hoàn tất phần dệt thô, hành trình trải nghiệm đưa khán giả tới khu vực hoàn thiện mỹ nghệ – điểm nhấn thu hút nhiều lượt bình luận tán thưởng nhất trong suốt buổi phát trực tiếp. Tại đây, những tấm mành trúc đơn thuần đã biến thành tấm toan vẽ đặc biệt dưới nét cọ của các nghệ nhân làng nghề.
Khác với vẽ tranh trên giấy hay vải lụa, kỹ thuật vẽ trên nan trúc đòi hỏi kỹ năng chuyên biệt:
-
Độ bám màu: Bề mặt nan trúc có độ trơn và nhiều khe rãnh nhỏ giữa các mắt dệt, đòi hỏi nghệ nhân phải tự tay pha chế các loại sơn, màu gốc nước chuyên dụng để màu thấm đều mà không bị lem hay bong tróc theo thời gian.
-
Độ chuẩn xác cao: Từng nét vẽ phải dứt khoát, chuẩn xác ngay từ lần cọ đầu tiên, bởi việc sửa đổi trên vật liệu tre trúc khó khăn hơn nhiều so với các chất liệu hội họa thông thường.
-
Tính kiên nhẫn: Người thợ phải vẽ nhiều lớp màu đan xen, chờ từng lớp khô tự nhiên dưới ánh nắng nhẹ để màu sắc đạt độ tươi sáng và bền đẹp nhất.
Qua sự tương tác trực tiếp, người xem đã được chiêm ngưỡng quy trình tạo tác nên những bức tranh phong cảnh sơn thủy, tùng hạc diên niên, hoa mai, hoa sen hay những chủ đề lịch sử hào hùng như hình tượng Đức Thánh Trần. Sự biến hóa từ những nan tre mộc thành các tác phẩm hội họa dân gian rực rỡ đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ cộng đồng mạng.
Ứng dụng thực tế đa dạng của mành trúc trong đời sống đương đại
Tại khu vực trưng bày sản phẩm hoàn thiện, cơ sở Bùi Văn Biên đã giới thiệu hai dòng sản phẩm chủ lực, đáp ứng toàn diện cả nhu cầu thực dụng lẫn thẩm mỹ của thị trường:
Mành che nắng ngoại thất truyền thống
Dòng mành được gia công từ nan trúc dày dặn, đan cước chịu lực cao, phủ sơn bóng bảo vệ:
-
Khu vực ứng dụng: Phù hợp lắp đặt tại ban công chung cư, hiên nhà gỗ, cửa sổ nhà phố, chòi nghỉ sân vườn hoặc quán cà phê ngoài trời.
-
Công năng vượt trội: Cản nắng gắt lên đến 90%, giảm bức xạ nhiệt tự nhiên nhưng vẫn giữ được độ thông thoáng nhờ các khe hở li ti giữa các nan tre, giúp luồng gió tự nhiên lưu thông dễ dàng mà không gây bí bách như rèm bạt nhựa.
Mành tranh mỹ nghệ trang trí nội thất
Dòng sản phẩm mộc mạc nhưng sang trọng, tôn vinh kiến trúc truyền thống và phong cách sống xanh:
-
Khu vực ứng dụng: Làm vách ngăn phòng khách, rèm che không gian thờ tự, trang trí phòng trà đạo, homestay, nhà hàng phong cách Á Đông.
-
Giá trị nghệ thuật: Mang lại sự ấm cúng, thanh tịnh, tạo điểm nhấn văn hóa độc đáo giúp không gian sống giao hòa trọn vẹn với thiên nhiên.
Giao lưu chân thực giữa MC và chủ cơ sở: Giữ lửa nghề truyền thống
Phần đối thoại cởi mở giữa MC chương trình và anh Bùi Văn Biên – chủ cơ sở sản xuất – đã mang đến nhiều câu chuyện cảm động về nghề làm mành tại thôn Vân Lũng.
Chia sẻ về những thăng trầm của nghề, anh Biên cho biết tre trúc là loài cây gắn liền với tâm hồn và biểu tượng kiên cường của người Việt Nam từ bao đời nay. Khi thị trường xuất hiện nhiều chất liệu hiện đại như rèm cuốn nhựa, nhôm hay rèm vải công nghiệp, mành trúc từng có thời kỳ rơi vào quên lãng. Tuy nhiên, bằng tình yêu với nghề gia truyền, cơ sở đã chủ động tìm hướng đi mới: kết hợp công năng che nắng cổ điển với nghệ thuật hội họa dân tộc.
Những tâm sự mộc mạc về kỹ thuật chọn cật tre, cách đo độ ẩm của nan hay trăn trở tạo việc làm ổn định cho lao động nhàn rỗi tại địa phương đã tạo nên sợi dây đồng cảm sâu sắc với khán giả. Khách hàng theo dõi không chỉ thấy một sản phẩm thương mại đơn thuần, mà cảm nhận được cả tâm huyết, giọt mồ hôi và lòng tự hào của những người thợ gắn bó cả đời với lũy tre làng quê hương An Khánh.
Chuyển đổi số: Đòn bẩy mở rộng thị trường cho làng nghề truyền thống
Phiên livestream sáng ngày 28/8 là hành động thiết thực trong lộ trình đưa nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp xã An Khánh tiếp cận sâu rộng với nền kinh tế số:
-
Xóa nhòa khoảng cách địa lý: Thay vì chỉ bán cho các bạn hàng quen thuộc hoặc chờ thương lái đến tận xưởng, livestream giúp thương hiệu mành trúc Bùi Văn Biên tiếp cận ngay lập tức tới hàng nghìn khách hàng ở Hà Nội, các tỉnh lân cận và cả người con xa quê đang tìm kiếm nét mộc mạc cho căn nhà mới.
-
Minh bạch thông tin sản phẩm: Khách hàng được “mục sở thị” chất liệu thật, màu sơn thật và quy mô xưởng sản xuất ngay trên sóng trực tiếp, giúp củng cố niềm tin tuyệt đối vào chất lượng sản phẩm thủ công nội địa.
-
Tối ưu chi phí trung gian: Hình thức bán lẻ trực tiếp từ cơ sở sản xuất đến tay người tiêu dùng giúp tối ưu giá thành, mang lại mức giá hợp lý nhất cho khách hàng đồng thời nâng cao biên độ lợi nhuận cho người sản xuất.
Thành công từ phiên phát sóng trực tiếp của cơ sở Bùi Văn Biên tại thôn Vân Lũng là tín hiệu đáng mừng cho thấy sản phẩm thủ công mỹ nghệ xã An Khánh hoàn toàn có đủ năng lực thích ứng và tỏa sáng trên không gian số.
Việc chủ động ứng dụng công nghệ hiện đại để kể câu chuyện làng nghề không chỉ mở rộng đầu ra tiêu thụ, nâng tầm giá trị kinh tế của cây tre cây trúc, mà còn là phương thức hiệu quả nhất để những giá trị văn hóa mộc mạc, đậm đà bản sắc dân tộc tiếp tục hiện diện vững vàng trong nhịp sống đương đại.